12 maja  język polski  klasa Vb	

Temat: Dlaczego Bolesław Prus napisał „Katarynkę”?

1.	Zapoznaj się z krótką notką biograficzną Bolesława Prusa – podręcznik, strona 253.

2.	Obejrzyj uważnie poniższą prezentację, z której dowiesz się, czy Bolesław Prus mógł znać osoby takie, jak pan Tomasz i niewidoma dziewczynka. Sporządź krótką notatkę.
https://view.genial.ly/5ea751cfd407580db9302144
3.	Posłuchaj katarynki i zapoznaj się z informacjami na temat tego instrumentu.
https://www.youtube.com/watch?v=8Mx0Y87uHgk&feature=youtu.be

Katarynkę – mechaniczny instrument grający – prawdopodobnie wynalazł i skonstruował na początku XVIII wieku Włoch Giovanni Barberi z Modeny. Ten przenośny instrument zrobił wielką furorę w miastach europejskich. Wędrowni grajkowie przemieszczali się z katarynką po ulicach, odtwarzając powtarzające się melodie. 
Skrzynia instrumentu miała bardzo dekoracyjną przednią ścianę. Ten instrument był modny aż do połowy XX wieku. W II połowie XVIII wieku również w Polsce pojawili się pierwsi wędrowni kataryniarze. Polska nazwa katarynka pochodzi od laleczki zwanej Katarzynką, obracającej się na dawnych instrumentach w rytm melodii. W Warszawie znajdował się nawet zakład produkujący katarynki, a także sklep z tymi instrumentami. Jej dźwięki słychać było niemalże wszędzie – mówi się nawet, że kataryniarzy było więcej niż ulic w Warszawie. 

Wędrowcy z katarynką występowali też na jarmarkach oraz na dziedzińcach kamienic. Często występom towarzyszyły małe zwierzęta, np. białe myszki, małpka czy papuga, które potrafiły robić różne sztuczki. Zawystęp uliczni grajkowie otrzymywali od słuchaczy pieniężne datki. Występy kataryniarzy były największą atrakcją dla dzieci. Dla dorosłych stawały się niekiedy prawdziwą zmorą, bowiem grajkowie na siłę wciskali się na podwórza, zakłócając spokój mieszkańcom kamienic. 
Tradycja kataryniarzy zniknęła bezpowrotnie po wojnie. Obecnie katarynki można 
zobaczyć jedynie w muzeum.

4.	Przeczytaj utwór „Katarynka” i odpowiedz na pytania. Zadania wykonaj w zeszycie.

1. Wybierz właściwą odpowiedź. 								
* Pan Tomasz był
A. lekarzem.
B. adwokatem.
C. urzędnikiem.
D. właścicielem kamienicy.

* Piękny obraz, dobry koncert czy sztukę teatralną pan mecenas
A. odbierał bardzo emocjonalnie.
B. przeważnie krytykował.
C. spokojnie smakował.
D. gorąco wychwalał.

* Kiedy ktoś złośliwy przysłał pod dom pana Tomasza znienawidzoną przez niego katarynkę, wówczas mecenas postanowił
A. wytoczyć tej osobie proces.
B. wyzwać tę osobę na pojedynek.
C. publicznie osobę spoliczkować.
D. zmienić swoje zachowanie wobec kataryniarzy.

* Ile pieniędzy otrzymywał miesięcznie stróż Kazimierz od pana Tomasza za niewpuszczanie kataryniarzy na podwórko?
A. Dwadzieścia złotych.
B. Dwadzieścia groszy.
C. Dziesięć złotych. 
D. Pięć złotych.

* W jakich miejscach lubiła się bawić niewidoma dziewczynka?
A. Na strychu i w piwnicy.
B. Na podwórku.
C. Na balkonie.
D. W parku.

* Dlaczego na podwórku, mimo zakazu pana Tomasza, pojawił się kataryniarz?
A. Wpuścił go nowy stróż, który nie znał umowy z mecenasem.
B. Ponieważ brama podwórka była otwarta.
C. Kataryniarz wtargnął siłą na podwórze.
D. Kataryniarza zaprosił lokaj.

2. Wyjaśnij, dlaczego połowa pokoi w mieszkaniu pana Tomasza była przeznaczona dla gości.	
3. Napisz, czym zajmowały się kobiety zamieszkujące mieszkanie naprzeciwko okna pana Tomasza
4. Dlaczego zmiana lokalu była dla niewidomej dziewczynki prawdziwym nieszczęściem?
5. Z jakiego powodu pan Tomasz kazał stróżowi Pawłowi wpuszczać na dziedziniec katarynki?